İngiliz hukuk düzeninde yasalar değil, mahkeme içtihatları vardır ve uygulama güçlüdür. Londra Üniversitesi öğretim Heyetinden Clive Parry Ankara hukuk fakültesinde verdiği bir konferansta şöyle demektedir. “Biz ne Türkler gibi parlak yeni kanun mecmualariyle öğünecek durumdayız, ne de Fransızların Code Napoleon'u gibi hürmete lâyık eski bir kanun mecmuasını hatırlayacak mevkideyiz. İşte can alacak fark da bu noktadadır. Avrupa’nın diğer kısımlarında hukuk kaideleri esas itibariyle o kadar kanun mecmualarına dayanır ki, bu kanunlar meriyet mevkiinden kaldırılacak olsa, fiiliyatta ortada hukuk kaidesi kalmaz. Halbuki bütün İngiliz kanunlarının fesih ve ilgası halinde dahi geride yine, belki biraz modası geçmiş, fakat noksansız bir hukuk sistemi kalır. Zira İngiliz hukuk kaidelerinin büyük bir ekseriyeti, Parlâmentoca kabul edilmiş kanunlar vasıtasıyla, yahut Kırâlların veya Nazırların emirnameleriyle değil, mahkemeler ve hâkimler tarafından ihdas edilmiştir. İngiliz hukuk kaideleri hâkimler tarafından vaz'edilmiştir, içtihada dayanır…. Bizin hâkimlerimiz hukuk fakültelerinden yeni çıkmış gençler değildir. İngiliz hâkimleri avukatlık ederek geniş tecrübe sahibi olmuş zatlardır. Bu zevat kendi istekleriyle hâkim" kürsüsünde Devlete hizmet etmek için seçilmişlerdir. Hâkimlik Parlâmento âzalığından bile daha şerefli bir mevkidir. Bizde bir Adliye Vekâleti mevcut değildir. Bununla beraber bizim en yüksek hâkimimiz olan «Lord High Chancellor of England» aynı zamanda ayan meclisi reisidir. Daha garibi bu zat aynı zamanda çok defa Kabineye de dâhildir. Lord Chief Justice denilen Âli Mahkeme reisine çok defa asalet payesi verilir, ve kendisi bu suretle Lortlar Kamarasında âza olur. Ayan Meclisi olan Lordlar Kamarası aynı zamanda en yüksek mahkemedir.”[1] İngiliz hukuk düzeni amerikan hukuk düzenini de şekillendirmiş ve amerikan yargı düzeninde hukuksal realizm görüşü hakim olmuştur.
[1] İngiliz Hukuk Sistemi Bay Clive Parry, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Yıl 1943 Cilt 1 Sayı 3
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder